Daxuyaniya Encama Civîna
Komîteya Navendî ya PADEKê

Komîteya me, piþtî îlankirina partiya me ya di meha Çileya Paþîn de, civîna xwe ya yekemîn li dar xist; mijarên ku xistibû rojeva xwe nirxand û biryarên hewce girt. Li ser rewþa partiyê û faliyetên wê yên heta nuha hate sekinandin û îmkanên bi awayekî çalak midaxelekirina vê pêvajoyê hat minaqaþekirin. Li sehayên cihê berdewamkirina tekoþînê û ji bona di nav van sehayan de kordînasiyoneke lihevkirî bê avakirin, tiştên ku dê bên kirin, hat nirxandin.

Di berdewamiya tekoþînê de biryardarî

Hate dest nîşankirin ku, PADEK, bi hemû dezawantajên ku ew partiyeke nû ye jî, lê bi wê hêza ku ew ji kevneþopya xwe ya ew temsîla wê dike distîne, bi yekbûyina biryardariya tercubeya nava kadiro û tereftarên xwe, ew namzeta bi cîhanîna mîsyona dîrokî ye. Ew tiþtên
di destûr û bernameya xwe de aniye zimên û di vê çerçeweyê de wazîfeyên ku têkeve ser milên wê, dê bi cîh bîne. Ger PADEK, wek yên din, berjewendiyên rêxistinî li ser hesabên piçûk nake û bi îtina xwe jê diparêze, ew ji baweriya bi xwe, bi gelê xwe û ji prensîbên xwe distîne. Û hat diyarkirin ku vê helwesta xwe ya bi þexsiyet bidomîne.

Komîteya Navendî da diyarkirin ku, PADEK ji hêlekê de, li gor wazîfe û berpirsiyariyên xwe yên rêxistinî, xeteke têkoþer û xweragir didomîne û ji hêla din ve jî hemû hêzên demokratîk yên neteweyî, li gor realîta gelê me ya neteweyî û welatî, di warê dostayî û siyasî de, pêwîstiya xurtkirina faliyeta sehayên miþterek dibîne. Hate diyarkirin ku, divê Platforma
Neteweyî ya Kurdistana Bakur a heyî, hîn bêtir bê xurtkirin û hevkariya bi hev re xebat kirinê bibe dayimî û mewziyên heyî bên parastin û bi pêþ ve bibin. Di vê çerçeweyê de, em qîmetê didin wê civîna ku dê Platform di 9-10ê îlonê de li bajarê Kölnê li dar bixe û bi hêviya ku ji welatên Ewrûpa yên cihê beþdariyeke mezin çê bibe. Baweriya partiya me ew e ku beþdarên vê civînê li hember lîstikên ku li ser gelê me dixwazin bên lîstin derkevin û li hember
Kemalîzmê û teza "Cimhûriyeta Demokratîk" a ku dixwazin gelê me entegreyî sîstemê bikin,
helwest bistînin.

Pêşveçûyinên bi endîşeyan barkirî 

Hat diyar kirin ku, di demên dawiyê de, di navbera der û dorên cûda yên demokratîk ên neteweyî de, mineqaþeyên ku ji armancê dûr dikevin, tên kirin, ev rewþa han feydê nade tu kesî, bilekis dê encamên ku ne bi dilê mirov in û tahrîbatan bi xwe re bîne. Mafê rexne û xwerexnekirinê mafekî tabiî ye; lê divê li hemberî rexneyan mirov ne girtî be û xwe ji reoksiyonên di vî warî de bi dûr bixe, israra zêde ya tê de çikandina polîtîkayên þaþ, dikare encamên ku telafîkirna wan zahmet be, bi xwe re bîne. Ji xêndî wê jî, bal hat kiþandin ku helwestên bê tehamuliya li hemberî rexneyan, nêzbûyina mijarên ku divê hasasiyet û pîvan bê nîþan dayin ger lê neyê miqate kirin, ji fêdeyê bêtir dikare zerarê bîne.

PADEK, li hemberî karê rêxistinan yê navxweyî bi hurmet e, lê helwest û polîtîkayên ji bo tehdîtkirina jiyana mirov û îradeya azad ya endam û terefdarên rêxistinan, tiþtekî dê neyê qebûlkirin û ev mesele ne wek karekî nav xweyî dihesibîne; nemaze PKKê di vê meselê de, ji berê de jî têra xwe hasasiyet nîþan neda; hate destnîþan kirin ku, divê PKK ji tevgêrên ku ne ji wê re û ne jî ji îdealên gelê me re feydeyê neynin, xwe jê dûr bixe.Partiya me êrîþa dawî ya dewleta Tirk ku bû sebeba kuþtina 38 kesên sivîlên kurd, mahkûm dike.

Komîteya me, pêşveçûyinên siyasî yên dawiyê jî nirxand û diyar kir ku li hemberî polîtîkayên teslîmiyet û tasfiyeyê yên ku dewlet dixwaze bide ferzkirin û li hember vê yeka ha endîþeyên xwe, ji bo bersivdayina bi awayekî bê þert û bi yek alî, bi paþ ve gav avîtinê anî zimên û da xuya kirin ku divê ev siyaset bê teþhîrkirin. Dewlet, ji damezirandina cimûriyetê û vir de, di wan tezên xwe de biser neketiye; ew tiþtên ku dewletê nikarîbû bikira, bi destê PKK dixwaze bike; ew hemû hêjayiyên me yê neteweyî û serhildanên milî paþverû, feodal û wek senaryoya dewletên emperyalîst dibîne û dixaze ew tekoþîna ji bo mafên demokratîk û neteweyî hatiye dayin, pîs bike. Serokê PKKê yê giþtî Abdullah Öcalan, hîn jî bi pêþ de dihere, "Ew bang li
gelê Kurd dike da di bin gotarên Kemalîzmê de bimeþin". Lê teva vî hawî jî, bi saya aqilselîmiya gelê me a ji kevneþopiya xwe ya liberxwedanê û azadîxwaziyê ku bi sed salan
ava kiriye, di þertên herî djwar de jî ku ew ê dev ji daxwazên xwe yên milî bernede û ew zîrekiya wî ya li hember wan lîstikên ku dixwazin bên lîstin derketina wî, wek awantajekê hat teyîtkirin.

Mesela Tirkiyeyê a ketina YE yê 

Dewlet ji bo têkeve YEyê û raya giþtî ya dinyayê bixapîne û fêdeyên aborî, siyasi û dîplomatîk bi dest bixe, ew gavên xwedêgiravî ji bo ber bi demokratîkbûyinê avêtinin ya jî wê bavêjin, xapandin û þivavþitexlîkî ye, esas mexsed ne demokratîk bûyine, mexsed hin xetimandinên ku di nava sîstemê de henin bi hin rûtînan serast bike û bide pîne kirin, ew hewil didin ku çavê raya giþtî ya dinyayê bi wan gavên ber bi "ne demokratîkbûyinê" ve, wek gavên ber bi demokratîkbûyinê ne, boyax bike. Divê li hemberî van lîstikên Tirkîyeyê, hêzên demokrat û raya giþtî bên li berxistin ku, ew ne li bende tiþtekî bin.

Ji xendî wê jî, tesbît hat kirin ku dewletên endamên YE  û DYA ne teva ku her carê hasasiyeta xwe ya di derbarê mijarên demokrasî, mafê mirovan û eqaliyetan ûhw de diyar dikin jî, di mesela gelê Kurd de wazîfeyên ku dikeve ser milên wan bi cîh naynin û siyaseteke bi du dilî didomînin. Hate diyarkirin ku divê bala wan  parêzgerên "Sazumana Dinyayê ya Nû" ne bê kiþandin ku ew ji bona pirsên cûrbecûr yên neteweyan ku li dinyayê hene, ji bo çareser bikin ya terefên wan li ser maseyekê tînin ba hevdu, ya jî ew bi xwe midaxele dikin û ya jä hewil didin ku ew bi xwe çareser bikin; lê wexta mesele tê ser pirsa Kurdan, tu dev ji çareserkirina di çerçeweya neteweyî û milî de berde; ew gaveke ku di çerçewa mafê mirovan de jî bi kêr were navêjin û ew ji bona alîkariya CTya ku mitefîkê wan î sereke yê mintîqeyê bikin, çi ji destê wan tê dikin.

"Krîterên Kopenhagê" 

Bi girîngî hate diyarkirin ku, ew pakêta ku wek "Krîterên Kopenhagê" tê zanîn û ji bona endametiya Tirkîyeyê, bû þertê hitil mitiliyê, ger pêk were, teva ku ji gelê me re baþ e jî, lê divê bê zanîn ku gelê Kurd ne eqalitetek e û bi cîhanîna van gavan me girê nade. Ji ber ku, ne di tesbîtkirina van krîteran de û ne jî di pêvajoya ku -bi îhtimala- pêk anîna van krîteran de, ne gelê Kurd û ne jî berpirsiyarên wî yên siyasî mihatab nehatiye sitendin û fikrên wan nehatiye pirsîn, bi adetî tê xwestin ku pirsa Kurd ji Kurdan pê ve bibe pirsa her kesî û hin kesên din li ser navê Kurdan bipeyivin, minaqaþe bikin û biryarê bidin; him jî qala navê wan nekin.

Di mesela þîrovekirin û bikaranîna "Krîterên Kopenhagê" de cîh li dewletê teng bûye û hesabê ku ew dike, bi wasiteya hin qelemþorên xwe dixwaze wê xala "peymana Lozanê" a 39an bixe rojevê, ji vê peymanê Kurd jî dê bikaribin wek wan eqaliyetên din îstifade bikin, wê çaxê him "Krîterên Kopenhagê" bi cîh tîne û him jî mesela Kurdan hal dike. A xerab, hin derûdorên Kurd û rewþenbîr jî piþtgiriyê pêþkêþî vê projeyê dikin.

Hate diyar kirin ku, ew hêzên îdia dikin ku ji bo aþitiyê û hizûrê bînin dinyayê û hebûna Kurdistana di sêguþeya Kafkasya, Balkan û Rojhilata navîn de, li vê herêma herî hasas ji derveyî îradeya Kurdan a neteweyî ya azad hewildayina çareserkirina vê pirsê, ne karê aqila ye, ger bi rastî jî dixwazin pirsa Kurd bi aweyekî adil û payîdar bê çareserkirin, divê rêya diyaloxê bê vekirin û berpirsiyarên wan yên siyasî mihatab bên qebûlkirin.

Komîteya me ya Navendî dest nîþan kir ku, nemaze hewildayinên di deh salên dawiyê de ji bo avakirina "Sazûmana Dinyayê ya Nû" di eslê xwe de, ev sazûman ji bo parastina berjewendiyê çend dewletên kapîtalîst in û bi temamî li ser esasê bê qaidebûyinê û çorshêziyê ne; lê ev dengeya nû ku di navbera hêzan de çêdibe, ger mirov baþ binêrxîne dikare hin avantajên nû ji bo berjewendiyên gelê me bi xwe re bîne. Di vê çerçeweyê de, PADEK qîmetek mezin dide wan pêþveçûyin û bidestkeftinên di deh salên dawî de ku li Kurdistana Baþûr çêbûne. Gelê Kurd jî wek hemû miletên din dixwaze li ser erdê xwe, bi awayekî azad, bi aþitî, û di nava aramiyê de bijî. Ji bo aþitî û aramî bibe dayimî wazîfe dikeve ser milê me hemûyan û bi teybetî jî dikeve ser gelê me yê wî perçeyî û rêxistinên wî.

Yek ji wan nuxteyên ku Komîteya me ya Navendî bi giringî li ser sekînî ew e ku; çi li Tirkiyeyê û çi jî li qada navneteweyî de, di teva hemû giringiya ku faaliyetên di derbarê çareserkirina pirsa Kurd de riya diyaloxê veke, divê ku ji rastiya "heq nayê dayin, tê sitendin" ve bête hereket kirin. Û hate diyarkirin ku pirsên di derbarê partiya bi nasnameya milî, radyo û tv ya bi Kurdî û zimanê Kurdî û perwerdekirina wî de, ger di çerçeweya vê baweriyê de bê hereketkirin þansa biserketinê zêdetir dibe.

Pirsa partiya legal
Komiteya me ya Navendî, nemaze di derbarê partiya legal de tiþtên ku bûne û hewildanên ji terefên cûda de, projeyanên ku heyî bi hûrbijêrî nirxand û diyar kir ku ev mesele yek ji wan meseleyên esasî ye. Ger ji kêmanî û þaþiyên berê ders neyên derxistin, dikare dîsa xeyalþikestin û têkçûyin çê bibe. Berî her tiþtî, li ser navê "Yekîtiya Kurdan" tu feydeya ku mirov hemû Kurdan di sehayeke teng de esarge bike tuneye, a girîng ew e ku ew kesên xwedî fikir û meylên siyasî yên cûda, li ser meseleyên girîng ên siyasî dikaribin yekîtiyeke bi hev re ava bikin.

Komîta me ya Merkezî destnîþan kir ku, partiyên qanûnî ên heyî û ên dixwazin çê bibin, ji bo yekîtiya Kurdan ne astengiyek e, bilekis dewlemendiyek e; ji bo yekîtiyê ne ku pirdengî, yekdengî xirabtir e û di tercubeyên demên berê de jî ev fikr, her rîska ku alîkariya polîtîkayên "her tiþt ez im" dike bi xwe re aniye. Komîteya me diyar kir ku, teva hemû van tevger û hevildayinan, hîn jî partiyeke qanûnî a bi nasnameya milî nehatiye avakirin û di vî warî de tiþtekî berbiçav tuneye.

Komîteye me ya Navendî destnîþan kir ku PADEK, ji dêvila bi mantiqa "Bila partiyeke min a qanûnî hebe" bêtir, bi mantiqa, îhtiyac bi hewildayineke ku pirsên welêt û yên gelê me li gor pîvanên xwe di qada legal de têxe rojevê û li rêyên çareserkirinê bigere, heye. Ew ê di projeyeke weha mezin de, çi piþtgiriya pêwîst be û wazifeyên têkeve ser milên wê, bi cîh bine.

Di pirsa partiya legal de, partî û hewildayinên heyî ji xêndî hin telafuzên cûda, kêm - zêde hemûyan jî dev ji gotina "Partiya Tirkiyeyî" bernedane û pir - hindik hemû jî eynî tiþtî dubare dikin; dive berî her tiþtî dev ji þaþiyên heyî, ên di vî warî de, bê berdan. Di vê çerçeweyê de tesbîta ku, him nasnameya partiya Kurd a li gor baweriyên PADEKê, him þekilê xebat û tekoþîna wê û him jî di mesela xebata nava partiyê de, ku ji yên heyî bi ferqtir e, hate kirin.

Komîteya me ya Navendî; tespîta ku, divê hesabên hasasiyeta di qada legal de hin fikirên ku di hin deman de, parastina wan zahmet e, bên kirin, lê bêyî ku mirov hêjayiyên xwe yê fikirî têxe bin nigan û ya rast ew e, bêyî ku mirov di hewildayinên ku xwe bi dewletê û dezgehên wê bide qebûlkirin de be, bê kirin. Komîte ya me, bala hewildayinên heyî kiþand ser vê meselê û da diyarkirin ku divê ev doralînan hîn bêtir bi hasasî hereket bikin.

Ev pêvajoya hesas ku welatê me tê de derbas dibe û qîmeta wê ya dîrokî heye; ji bona dezavantajên ku heyî mirov dikaribe wan ber bi avantajbûyinî ve bizîvirîne û divê em tekoþîna xwe ya siyasî ber bi hamleyeke pêþ de bi tac bikin, ji bo wê jî ji berê bêtir îro, vazîfeyên mezin dikevin li ser milên hemû kesimên civakî û siyasî. Ji bo gavek berî gavekê
mixalefeta neteweyî berpirsiyariyê werbigire ser milên xwe û daw û delêngên xwe hil bikin, Komîteya me ya Navendî, bi ruhê yekîtî û hevkariyê, li hember nehaqî, kedxwarî û zulmê,
bangî hemû kesî dike!

1ê Ilona 2000î

Komiteya Navendî
ya PADEKê